DIŞ POLİTİKA DOSYASI : BİDEN YÖNETİMİ ve TÜRK-AMERİKAN İLİŞKİLER İ


BİDEN YÖNETİMİ ve TÜRK-AMERİKAN İLİŞKİLERİ

E. Büyükelçi Onur Öymen Cumhuriyet gazetesinde yayınlanan Biden yönetimi ve Türk-Amerikan ilişkileri konusunda verdiği mülakatın özetini Facebook profilinde LİNK : https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=3648233125255146&id=100002054829211&post_id=100002054829211_3648233125255146&notif_id=1611237484691231&notif_t=close_friend_activity&ref=notif yayınlamış olup aşağıda sunulmuştur:

ABD’nin 46’ncı başkanı Joe Biden ve başkan yardımcısı Kamala Harris yemin ederek görevi resmen devraldı. Biden’ın başkanlığıyla beraber Türkiye-ABD ilişkileri de zorlu bir dönemece girdi. Bugün başta Doğu Akdeniz ve Suriye’deki gerilim noktaları olmak üzere Türkiye iç siyasetinin de bu köklü değişiklikten nasıl etkileneceği merak ediliyor.

Emekli diplomat siyasetçi ve Türkiye’nin eski NATO Daimî Temsilcisi Onur Öymen Cumhuriyet.com.tr’nin sorularını yanıtladı.

S-400 ÇELİŞKİSİ

ABD Dışişleri Bakanı adayı Blinken son konuşmasında Türkiye’yi ‘sözde stratejik ortak’ olarak nitelendirdi. ABD yeni dönemde Türkiye’ye yönelik nasıl bir yaklaşım izleyecek?

○ ABD’nin Türkiye ile iyi ilişkiler içerisinde olması kendi menfaatinedir. Tabii bu durum Türkiye’ için de geçerlidir. Daha göreve başlarken ‘sözde stratejik ortak’ gibi ifadeler kullanmaları bence isabetli değil. Önce dosyanızı inceleyeceksiniz.

Trump Patriotlar için “Türkiye almak istedi Obama yönetini vermek istemedi” yolunda sözler söyledi.

Yeni bakan dosyasını incelerse orada bazı çelişkiler olduğunu da görecek. Bu konuda Türkiye’ye söylenen bu sistemin bir Rus sistemi olduğu için NATO’nun hava savunma sistemiyle uyumlu olmadığıdır. Bakıyorsunuz bu füzelerinin bir model eskisi yani S-300’ler 3 NATO ülkesinde var. Bunlardan biri Yunanistan biri Bulgaristan diğeri de Slovakya.

Nisan 2015’te Slovakya S-300 füzeleriyle Almanya ve Fransa’nın iştirak ettiği bir NATO tatbikatına katılmış.

Yunanistan da S-300’lerle geçen kasım ayının sonunda Girit civarında düzenlenen bir tatbikata iştirak etmiş. O tatbikatta ABD Almanya ve Hollanda da var. Bu durum nasıl açıklanabilir? NATO sistemiyle uyuşmuyor ama NATO ülkeleri S-300’lerin katıldığı tatbikatlar yapıyor.

Bir taraftan da S-400’ler ile F-35’ler Türkiye’de aynı anda bulunamaz çünkü o zaman F-35’lerin sırları S-400’ler vasıtasıyla Rusya’ya gider diyorlar. Bu doğruysa S-300’ler aracılığıyla F-35’lerin sırları Rusya’ya gitmez mi? Nasıl oluyor da ABD şimdi Yunanistan’a F-35 satmaya hazırlanıyor. Burada bir çelişki yok mu?

“ABD TERÖR ÖRGÜTÜYLE İŞBİRLİĞİ YAPIYOR”

ABD’nin bilhassa Suriye politikasında ne gibi değişiklikler öngörüyorsunuz?

○ ABD Suriye’de bir terör örgütüyle mücadele edeceğiz diye başka bir terör örgütü olan PYD ile işbirliği yapıyor. PYD’nin terör örgütü olduğunu bizzat ABD’nin son Şam Büyükelçisi Robert Ford Atlantic Dergisi’nde yazdığı bir makalede ifade etti. PYD’yi PKK kurmuştur dedi. Bir ABD Federal Mahkemesi PYD’nin PKK ile bağlantılı bir örgütü olduğunu ilan etti. Bütün bunlara rağmen böyle bir örgüt ile işbirliği yapmaya devam ediyorsunuz.

Türk- Amerikan ilişkilerinde işler kötüye gittiği zaman hep Türkiye sorumlu gösteriliyor. Bu doğru değil.

“YAPTIRIMLARI UYGULAYACAKLAR”

Trump’ın uygulamaya koymadığı Türkiye’ye yönelik yaptırımlar konusunda Biden yönetimi nasıl bir tutum sergileyecek?

○ Biden yönetimi mevcut yaptırımları uygulayacağa benziyor. Hatta yeni Dışişleri Bakanı yaptırımlar daha da ağırlaştırılabilir diyor. Yani Türkiye’yle bir uzlaşma arayalım bir beyaz sayfa açalım ya da en azından sorunları müzakere edelim Türkiye’nin görüşleri neymiş bu konuda nasıl oldu da Patriotları almadılar da S-400’leri aldılar demiyor. Orada Türkiye aleyhine karar almaya hazır bir Kongre de var. Öyle anlaşılıyor ki çeşitli bahaneler üretilerek F-35’lerin Türkiye’ye verilmemesi onun yerine Yunanistan’a İsrail’e verilmesi için lobi yapılmış. Bunları yaparken de kimse Türkiye’nin görüşlerini dikkate almamış.

Yeni Başkan Joe Biden ve yeni CIA Direktörü William Burns önceki demeçlerinde Erdoğan’ı “otoriter lider” olarak tanımlamıştı. Bu yaklaşımın Türkiye’nin iç siyasetine ne gibi yansımaları olur?

○ Biden seçimlerden önce Washington’da liderler düzeyinde bir dünya demokrasi konferansı düzenleyeceğiz demişti. Cumhurbaşkanları ve başbakanlarının yanı sıra sivil toplum örgütleri de katılacak diyor. Biden bu konferanta 3 temel konumuz olacak: biri YOLSUZLUKLARLA mücadele diğeri OTOKRATİK REJİMLERLE mücadele ve üçüncüsü de İNSAN HAKLARI olacak ifadesini kullandı. Biden bütün bu konularda ülkeleri bağlayacak kararlar alacağız diyor. Böyle bir konferans düzenlenirse muhtemelen Türkiye’de oraya katılacak. Orada ne olacak kimler hangi görüşleri savunacak göreceğiz.

“İKTİDAR VE MUHALEFET BİRLİKTE HAREKET ETMELİ”

Biden’ın Erdoğan’a karşı muhalefeti destekleyeceğiz sözlerini nasıl değerlendiriyorsunuz?

○ Bu sözler demokratik ilkelere aykırıdır. Onun için bence iktidarla muhalefet bu konuda birlikte hareket etmelidir. Biz yabancı bir ülkenin Türkiye’de herhangi bir siyasi parti lehine seçimlere müdahale etmesine şiddetle karşı olduğumuzu söylemeliyiz. "Bunu istemiyoruz. YABANCI bir ülkenin DESTEĞİYLE İKTİDAR OLMAK da İSTEMİYORUZ İktidarda kalmak da istemiyoruz" denilmelidir. Bence Biden’ın bu sözlerine daha güçlü tepki gösterilmeliydi.

Netice itibariyle; EGE DOĞU AKDENİZ S-400 ve F-35 meseleleri milli çıkarlarımızı ilgilendiren sorunlardır. Bu gibi konularda iktidar ile muhalefetin birlikte hareket etmesi gerekir. Ancak maalesef henüz böyle bir ORTAK ÇİZGİ GÖREMİYORUZ.

İnceleyeceğiz ...

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s