KÜRT SORUNU DOSYASI : KÜRT SORUNU TEMELİNDE CHP GENEL BAŞKANI KEMAL KILIÇDAROĞLU’NA AÇIK MEKTUP


Sn. GENEL BAŞKAN;

Öncelikle şahsınızda Sizin, tüm eski Genel Başkanlarımızın, Partimizin mevcut ve eski tüm Genel Yöneticilerinin, İl ve İlçe yöneticilerimizin, özverili örgütümüzün, ailelerinizde beraber Kurban Bayramınızı kutlar; Bayramın ülkemize hoşgörü, huzur ve barış ortamı getirmesini dilerim.Sn. Genel Başkan; ‘Kurultay’da yapmış olduğunuz konuşma çerçevesinde açıkladığınız 13 maddelik Kurultay Bildirgesinin 5. Maddesini oluşturan “Siyasi Ahlak Yasası” hedefinin özüne ilişkin görüşlerimi, 26 Temmuz 2020 tarihli yazım ile açıklamıştım.

Kurultay Bildirgesinin 2. Maddesini ise “Türkiye’nin toplumsal barışı ve huzuru sağlanacaktır. Başta Kürt sorunu olmak üzere demokrasi temelinde, TBMM’nin öncülüğünde çözülecek.” ilkesi oluşturmaktadır.

Bu konuda bir değerlendirmede bulunmadan evvel CHP açısından Kürt Sorununun hangi anlama geldiği konusunda bazı hususları belgeler temelinde özetlemek istiyorum.


“HER ALANDA DEMOKRATİKLEŞME ve BİREYSEL KÜLTÜREL HAKLAR” CHP’NİN PROGRAMI VE SİYASETİNİN TEMEL TAŞLARIDIR

"Etnik kökeni ne olursa olsun, herkes Türkiye Cumhuriyeti’nin eşit vatandaşıdır… Kimsenin kimliği diğerinin kimliğinin altında değildir…”

Türkiye cumhuriyeti bir din, mezhep, ırk ve kafatası cumhuriyeti değildir. Cumhuriyeti kuranlar laikliği ve etnik çoğulculuğu temel ilke olarak benimsemişlerdir. Cumhuriyetimizin temel özelliği onun bir siyasal bilinç Cumhuriyeti olmasındadır.

Türkiye’nin kültür zenginliğini, toplumdaki çeşitliliği farklı ana dillerin varlığını ülke bütünlüğünün önünde bir siyasal engel olarak görmek ve buna göre politika oluşturmak yanlıştır.

Doğu ve Güneydoğu olayları ile ilgili yaşanan iki temel yanılgının giderilmesi için toplumun her kesiminde önemli görevler düşmektedir. Bu kapsamda;

§ Demokrasinin, insan haklarına saygının, hukuk devleti ilkelerine uymanın ayak bağı değil, sorunların çözümünde en sağlam dayanak olduğudur. Demokrasi içinde hak arama kanallarının soruna kadar açılması halk desteği için önemli bir etkendir.

§ Yanlış politikaların ve baskıya dayalı uygulamaların yol açtığı haksızlıklara, tepki olarak gelişen umutsuzluk ortamıdır. Bu umutsuzluk, ülke bütünlüğü içinde sorunların çözümüne olan inançsızlıktır. Bu tür politika ve girişimlerin yöreye, yöre halkına ve ülkeye yarar getirmeyeceği açıktır.

Ulus Devlet ve Üniter Devlet Yapısı Temel Siyasal Tercihimizdir…

Ulusal bütünlüğü demokrasinin, kalkınmanın, yurtiçi barışın ve bölge barışının temel unsuru olarak görüyoruz. Bütün sorunların ulusal bütünlüğü koruyarak ve üniter devlet yapısı içinde çözülebileceğine inanıyoruz. Ulusal sınırlar içinde yaşan insanların farklı etnik kökenden gelmeleri, farklı kültürel, mezhepsel, dinsel özellikleri taşımaları bir arada yaşamaya engel değildir.

Bu farklılıkları kaldırma girişimleri bir devlet politikası olamaz. Toplumdaki farklılıkların herhangi birisi üzerine devlet politikası oturtulamaz.

Devlet etnik kördür. Devlete göre sadece yurttaş vardır. Devlet karşısında herkes eşittir. Devlette dini, ırkı, mezhebi ne olursa olsun yurttaş vardır. Devletin kimseyi asimile etmeye hakkı yoktur

CHP Programında yer alan ETNİK DUYARLILIKLARA DEMOKRATİK ÇÖZÜM ilkemiz;

§ İnançları ve etnik kökenleri ne olursa olsun, aralarında hiçbir ayrım yapmamaksızın tüm yurttaşlarımızı, Türk Ulusunun eşit haklara sahip, aynı hukuka sahip bireyleri olarak kucaklayan,

§ Her birinin kişisel kültürel haklarına saygıyı “önce insan, önce insan hakları, önce demokrasi” ilkesine olan duyarlılığının gereği sayan,

anlayışımızın politikasıdır.

§ Partimizin bu yaklaşımda, hiçbir soruna,

ü “ırk ayrımı temelinde çözüm” arayışlarına,.

ü “her türlü şiddet ve baskı ile hukuksuzluk temelinde çözüm” arayışlarına,

kesinlikle yer yoktur.

§ Etnik Duyarlılıklara Demokratik Çözüm ilkemiz ile, her türlü sorunlar ancak,

ü Laik Demokratik Cumhuriyetimizin anayasal kuralları ve hukuk sistemi içinde,

ü Ulus Devlet ve Üniter Devlet yapımız temelinde,

ü Evrensel insan hakları ve hukuk devleti normları çerçevesinde,

her köken ve inançtan tüm yurttaşlarımızın eşitliği, hakları, huzuru boyutu ile,

ulusal ve bölge barışına en üst düzeyde duyarlılıkla ele alınabilir, çözüme taşınabilir.

BÖLGEDE YAŞAM NORMALLEŞMELİ, YAŞAM KALİTESİ YÜKSELTİLMELİDİR… DOĞU ve GÜNEYDOĞU ANADOLU’da, öncelikle:

§ Ekonomik ve sosyal kalkınmanın hızlandırılması dengesizliklerin giderilmesi…Bilinmelidir ki:

***Bölgesel kalkınma planı disiplini ve tutarlılığı sağlanmadan “kalkınmada bölgelerarası dengesizliğin” giderilmesi, sürdürülebilir bir dinamik yaratılabilmesi mümkün değildir…

***Devlet yatırımı ve öncülüğü olmadan Doğu ve Güneydoğu’nun kalkınması sağlanamaz… Yerinden denetlenen bölgesel kalkınma planları disiplini altında, Kamu yatırımları aracılığıyla bölgeye yoğun devlet müdahalesi zorunludur.

***Başta GAP olmak üzere, Bölgesel Kalkınma Plan ve Projeleri, “toplumsal kalkınmanın bütünlüğü” anlayışı içinde hızla uygulanmalı ve tamamlanmalıdır. Bölgesel kalkınmada, insani gelişme ve adaletli gelir dağılımı hedef alınmalıdır.

***Fiyat mekanizmaları ile bölgesel gelişme farklılıklarını gidermeye yönelik kalkınma modelleri yeterli büyümenin sağlanamadığı, sağlasa dahi yeterli istihdam yaratılamadığı görülmektedir. Bu nedenle, her yıl, GSMH’nin asgari yüzde 1,5’i oranında KAMU kaynağının, genel yatırım bütçesine ek olarak, sadece Bölgesel Sosyo-Ekonomik Kalkınmaya ayrılmalıdır…

§ Aile Sigortası dahil, koruyucu Sosyal Devlet politikalarının öncelikle bu yörelerde yaşama geçirilmelidir.

§ Eğitim ve sağlıkta yetersizliklerin hızla giderilmelidir… Bu kapsamda; Sosyo-ekonomik alt yapının, özellikle eğitim, sağlık, ulaşım, haberleşme, iletişim alanlarındaki yetersizlikleri hızla giderilmelidir… Yatılı kız okullarına yaygınlık kazandırılmalıdır.

§ İstihdam olanaklarının hızla artırılmasına, yaşam kalitesinin hızla geliştirilmesine yönelik yeni Kamu Projeleri derhal uygulamaya konulmalıdır. İkiyüz bin kişiye kadar kademeli olarak devreye sokulacak “Kırsal Kesim Geçici İstihdam Projesi” BEŞ yıl süre ile uygulamaya konulmalı; Köy Koruculuğu sistemi, bu projeden de yararlanılarak bu süre içinde tasfiye edilmelidir.

§ Terör ortamının yaratmış olduğu ekonomik mağduriyetlerin (boşaltılmış olan köy ve mezralar ile kapatılan meralar dahil) derhal giderilmesi ve onarılması, gerekir… Çatışma döneminin mağduriyetleri hak ve hukuk temelinde giderilmelidir… Herkes, yurttaş olmanın kıvancını yaşayabilmeli, anayasal hakkını, hukukunu koruyabilmelidir. Anayasanın 125 inci maddesi gereğince idare, kendi eylemli işlerinden doğan zararı ödemelidir…Bu kapsamda, ilaveten;

*** Uygulama, bölgesel kalkınma planı ile bütünsellik içinde ve mezralar yerine doğrudan köyleri hedef alan yeni bir mekansal planlama anlayışı içinde sürdürülmelidir:

Daha çok girişimcilik için kamusal destek sağlanmalıdır. Kalkınmada Geri Kalmış Bölgelerde, kamu öncülüğünde girişimcilik, yerel doğal kaynaklara, tarım ve hayvancılığa dönük işletmecilik canlandırılmalıdır…

***Bölgede KOBİ’ler ve aile işletmeciliği etkin olarak desteklenmelidir… Mikro kredi uygulaması yaygınlaştırılmalıdır…

***Meraları güvenli kullanıma açılmalıdır… Özellikle ahır hayvancılığı, tarımsal ve orman ürünleri üretimi ve ev ekonomisi faaliyetleri desteklenmelidir…

***“Toprak mülkiyetinde feodal ilişkilerin” altında ezilen köylümüze sahip çıkılmalıdır… Toprağı işleyen köylünün hakları korunmalıdır…

***Her yıl çiftçimize, tarım ve hayvancılığa verilmekte olan destek, bu bölge için yaklaşık olarak GSMH’nin yüzde üçü oranına) çıkarılmalıdır.

“DEMOKRATİKLEŞME, BÖLGESEL KALKINMA VE TERÖRLE MÜCADELE” KONULARINDA (2010 Yılı Öncesi Döneme ait) “SHP/CHP” RAPORLARI:

  1. DOĞU VE GÜNEYDOĞU SORUNUNA BAKIŞI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ RAPORU; (1989)

Komisyon-Çalışma Grubu Başkanı: Deniz BAYKAL (SHP Genel Sekreteri, Antalya MV.) (Başta Ankara Mv. Eşref Erdem olmak üzere bir Grup Parti yönetiicisinden oluşan Komisyon)

Bu Rapor nedeniyle; “din, mezhep, etnik kimlik, köken ayrımı gözetmeyen, herkesi eşit yurttaş olarak kucaklayan, bireysel kültürel hakları demokrasilerin vazgeçilmezi olarak değerlendiren” bir demokratikleşme ve yeniden yapılanmayı savunduğu için DGM tarafından SHP hakkında soruşturma açıldı.

2- “DEMOKRASİ-EŞİTLİK-BÜTÜNLÜK” İÇİNDE ÇÖZÜM; (Temmuz 1993)

CHP Merkez Yönetim Kurulu’nun Van Toplantısına sunulan “Terör ve Kürt Sorununa İlişkin Görüşleri kapsayan Rapor”;

Raportörler: İsmail CEM (İstanbul MV.), Algan HACALOĞLU (İstanbul MV.)

3.- CHP TUNCELİ RAPORU (1996)

Tunceli Milletvekili Orhan Veli Yıldırım, İstanbul Milletvekili Algan Hacaloğlu, İstanbul Milletvekili Ercan Karakaş ve Erzincan Milletvekili Mustafa Yıldız`ın oluşturduğu komisyonun bölgedeki incelemelerinin ardından yazılan 25 sayfalık Rapor.

4- DOĞU VE GÜNEYDOĞU RAPORU; (Ocak 1999)

**Komisyon Başkanı: Algan HACALOĞLU (İstanbul MV., CHP MYK Üyesi),

**Komisyona Doğrudan Katkıda Bulunanlar: Sinan YERLİKAYA (CHP MYK Üyesi), Orhan Veli YILDIRIM (Tunceli MV., CHP MYK Üyesi ), Mesut DEĞER (CHP Diyarbakır İl Başkanı), Şerif ERTUĞRUL (CHP Muş İl Başkanı), Mervan BİLEK (CHP Siirt İl Başkanı), Bekir GÜNDOĞAN (CHP Tunceli İl Başkanı), Halil PAYDAŞ (CHP Şanlıurfa İl Başkanı), Aydın SARAÇOĞLU (CHP Mardin İl Başkanı), Muhittin ÇELİKER (CHP Gaziantep İl Başkanı), Celal DOĞAN (Gaziantep Bel. Başkanı), Mazlum ARSLAN (Tunceli Bel. Başkanı), Gürbüz ÇAPAN (Esenyurt Bel. Başkanı), Nazan GÜNALP (Maden Bel. Başkanı), ), Yiğit GÜLÖKSÜZ (Eski Toplu Konut İdaresi Başkanı), Mehmet ŞİRİNYİĞİT (Diyarbakır Sanayi&Ticaret Odası Bşk.)

**Bu rapor hazırlanırken yararlanılmış CHP dışı kaynaklar: Boşaltılan Köylerle İlgili TBMM Komisyon Raporu, GAP İdaresi Raporları, DPT Özel İhtisas Komisyonu Raporları, Diyarbakır Ticaret&Sanayi Odası Raporu, Hükümet Programları, Diğer Resmi Belgeler

5.- DEMOKRATİKLEŞME ve İNSAN HAKLARI RAPORU (Ocak 1999);

**Somut Politikalar Çalışma Grubu Komisyon Başkanı: Algan HACALOĞLU (İstanbul MV., CHP MYK Üyesi),

**Komisyon Çalışmasına Doğrudan Katkıda Bulunanlar: Sinan YERLİKAYA (CHP MYK Üyesi), Orhan Veli YILDIRIM (Tunceli MV., CHP MYK Üyesi),Yaşar SEYMAN (CHP PM. Üyesi), Prof. Dr. louna KUÇURADİ, Prof. Dr. Bülent TANÖR, Prof. Dr. Zafer ÜSKÜL, Mesut DEĞER (CHP Diyarbakır İl Başkanı), Şerif ERTUĞRUL (CHP Muş İl Başkanı), Necati DEMİRHAN (CHP Batman İl Başkanı), Badulgani ÇALLI (CHP Hakkari İl Başkanı), Bekir GÜNDOĞAN (CHP Tunceli İl Başkanı), Mustafa KURBAN (CHP Bingöl İl Başkanı), Haydar YILMAZ (CHP Ankara İl Başkanı), Muhittin ÇELİKER (CHP Gaziantep İl Başkanı), Etem CANKURTARAN (CHP İstanbul İl Başkanı), Hüsnü BOZKURT (CHP Konya İl Başkanı), Celal DOĞAN (Gaziantep B.Şehir Bel. Bşk.), Gürbüz ÇAPAN (Esenyurt Bel. Başkanı), Nazan GÜNALP (Maden Bel. Başkanı), Ethem Niyazi BUDAK (CHP Diyarbakır İl Eğitim Sekreteri)

**Bu rapor hazırlanırken yararlanılmış olan CHP dışı kaynaklar: TOBB Demokratikleşme Raporu, Boşaltılan Köylerle İlgili TBMM Komisyon Raporu, Faili Meçhul Cinayetlerle İlgili TBMM Komisyon Raporu, İnsan Hakları Derneği Raporları, İnsan Hakları Vakfı Raporları, TÜSİAD Demokratikleşme Raporu, Diyarbakır Ticaret & Sanayi Odası Raporu, Hükümet Programları, Diğer Resmi Belgeler

NOT:DOĞU VE GÜNEYDOĞU RAPORU ile DEMOKRATİKLEŞME ve İNSAN HAKLARI RAPORU çalışmaları Diyarbakır, Gaziantep, İstanbul ve Ankara’da sivil toplum örgütleri. meslek odaları. sendikalar, aydınlar ve diğer ilgililerin de katıldığı yaklaşık biner kişilik topluma açık salon toplantılarında tartışmaya açılmış; katılımcıların katkıları Raporlara aktarılmıştır.

6- DEMOKRATİKLEŞME RAPORU: İNSAN HAKLARI ve HUKUK DEVLETİ (Haziran 2001)

**Komisyon Başkanı Prof. Dr. Oya Araslı (CHP Genel Başkan Yardımcısı)

**Raportör Algan HACALOĞLU (Genel Sekreter Yardımcısı)

**Üyeler: Bülent BARATALI (CHP Gen. Sek. Yar.), Sinan YERLİKAYA (CHP Gen. Sek. Yar.), Mesut DEĞER (CHP MYK Üyesi), Ali DİNÇER (CHP MYK Üyesi), Prof Dr. Yakup KEPENEK (CHP MYK Üyesi), Atilla SAV (Eski Çalışma Bakanı),

**Katkıda Bulunanlar: Prof. Dr. Süheyl BATUM, Prof. Dr. Eralp ÖZGEN

NOT: Bu çalışma kitap olarak yayınlanmıştır

7.- CHP PARTİ PROGRAMININ İLGİLİ BÖLÜMLERİ (2008)

(Parti Programının özellikle; “31-34”, “46-52”, “86-98”, “113-123”, “287-295” inci sayfaları

GENEL NOT:

***Bu konuda, yapılmış olan muhtelif inceleme gezileri sonrasında hazırlanmış olan İnceleme Raporları ile Program Kurultay’ına veya MYK’ın değerlendirmesine yönelik hazırlanmış muhtelif Ara Raporlar yukarıdaki listeye dahil edilmemiştir.

***İsimlerin yanındaki görev tanımları, çalışmanın yapıldığı tarihte geçerli olan görevleri göstermektedir.

***Bu Raporların içeriklerinde PARTİ Arşivlerinden ulaşılabilir.

Şimdi, CHP 37. Kurultay Bildirgesi ile KÜRT Sorunu’nun TBMM öncülüğünde çözülmesi öngörülmektedir. Bu talep hiçbir şekilde CHP’yi sorumluluktan arındıramaz. Tabiatıyla her türlü yasal düzenleme için Parlamentonun/ İktidarın iradesine ihtiyaç vardır.

Ancak böyle talep ortaya konulduğu zaman, haklı olarak bu konuya gönül koymuş, 2010 CHP Derin Komplosu’na değin katkı sağlamış, topluma politika/çözüm önerileri sunmuş olan kesimlerin, CHP’lilerin, en azından aşağıdaki soruları sorma hakları doğmaktadır:

SORU 1.- 90’lı yıllarda boşaltılmış olan köy ve mezraların günümüzde ki durumları, ‘idari-güvenlik-ekonomik-sosyal-hukuksal’ boyutları ne konumdadır? Bu konuda, 2010 yılından günümüze; CHP olarak yerinde herhangi bir inceleme yapılmış mıdır? Durum tesbiti ve çözüm önerilerini içeren herhangi bir yazılı ‘CHP Durum ve Öneriler Raporu’ hazırlanmış mıdır? Hazırlandı ise, böylesine bir Rapor varsa, halen nerededir?

SORU 2.- 90’lı yıllarının ortalarından itibaren yöredeki insanlarımızın kullanımına ‘kapatılmış olan meraların’ durumu hangi konumdadır? Yörede hayvancılık/ besicilik yapmakta olan veya meraların durumu nedeni ile yapamayan kırsal kesim insanlarımızın bu açıdan ‘durumları/şikayetlari/ihtiyaçları/mağduriyetleri’ ne durumdadır? Bu konuda, 2010 yılından günümüze; CHP olarak yerinde herhangi bir inceleme yapılmış mıdır? Bu konuda ‘durum tesbiti ve çözüm önerilerini’ içeren herhangi bir yazılı ‘CHP Durum ve Öneriler Raporu’ hazırlanmış mıdır? Hazırlandı ise, böylesine bir Rapor varsa, halen nerededir?

SORU 3.- 2010 yılından günümüze; CHP olarak Bölgede her kademede “eğitim hizmetlerinin” ‘sorunları, eksiklikleri, okulların durumu, öğretmen –öğrenci ilişkilerinin pedagojik açıdan konumu’, “bireysel kültürel haklara saygı” ilkesi temelinde bölge eğitim sisteminin değerlendirilmesi gibi boyutları kapsayan, bu alanlarda çözüm önerilerini’ içeren herhangi bir yazılı ‘CHP Durum ve Öneriler Raporu’ hazırlanmış mıdır? Hazırlandı ise, böylesine bir Rapor varsa, halen nerededir?

SORU 4.- 2010 yılından günümüze; CHP olarak Bölgede her kademede “sağlık hizmetlerinin” ‘sorunları, eksiklikleri, sağlık kurumlarının durumu’ gibi boyutları kapsayan, bu alanlarda çözüm önerilerini’ içeren herhangi bir yazılı ‘CHP Durum ve Öneriler Raporu’ hazırlanmış mıdır? Hazırlandı ise, böylesine bir Rapor varsa, halen nerededir?

SORU 5.- 2010 yılından günümüze; CHP olarak Bölgede “çalışma yaşamının durumu ve işsizlik sorununun boyutları” konularında, alınması gereken acil önlemleri kapsayan, bu alanlarda çözüm önerilerini’ içeren herhangi bir yazılı ‘CHP Durum ve Öneriler Raporu’ hazırlanmış mıdır? Hazırlandı ise, böylesine bir Rapor varsa, halen nerededir?

SORU 6.- 2010 yılından günümüze; CHP olarak Bölgede “Kamu Yatırımlarının düzeyi ve konumu” konularında, ‘mevcut durumu, alınması gereken acil önlemleri ve çözüm önerilerini’ kapsayan, herhangi bir yazılı ‘CHP Durum ve Öneriler Raporu’ hazırlanmış mıdır? Hazırlandı ise, böylesine bir Rapor varsa, halen nerededir?

SORU 7.- 2010 yılından günümüze; CHP olarak Bölgede “demokrasi ve hukuk devleti normlarının işleyişi, insan hak ihlallerinde durum” konularında, alınması gereken acil önlemleri ve çözüm önerilerini’ içeren herhangi bir yazılı ‘CHP Durum ve Öneriler Raporu’ hazırlanmış mıdır? Hazırlandı ise, böylesine bir Rapor varsa, halen nerededir?

SORU 8.- 2010 yılından günümüze; CHP olarak “Devletin /Güvenlik Güçlerimizin sürdürmekte olduğu meşru ve gerekli “terörle mücadele sürecinin” bölge toplumsal yaşamında konumu ve varsa yarattığı mağduriyetlerle ile ilgili konularında, alınması gereken acil önlemleri ve çözüm önerilerini’ içeren herhangi bir yazılı ‘CHP Durum ve Öneriler Raporu’ hazırlanmış mıdır? Hazırlandı ise, böylesine bir Rapor varsa, halen nerededir?

Bu soruların en azından “bir/ikisineé olumlu yanıt veremeden, bölgeye ilişkin bu ve benzeri sorunlara, 2010 yılından günümüze, somut araştırma ve bilgilere dayalı sorunları TBMM gündemine taşıyamamış olan bir Partinin, Cumhuriyet Halk Partisi dahi olsa, KÜRT SORUNU’nun ( ne olduğu konusunda açıklama dahi yapılmadan) TBMM tarafından çözüleceğini öngörmek gerçekci ve inandırıcı bir “siyaset/politika” olamaz.

Bilgi ve Değerlendirmenize sunarım. Selam ve Saygılarımla. Algan HACALOĞLU (İstanbul-31 Temmuz 2020)

NOT: Bu Çalışma mevcut ve eski CHP Milletvekilleri ile paylaşılmıştır. (A.H.)

İnceleyeceğiz ...

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s